Ev arkadaşıyla yaşamak bazen çok iyi gider. Eve döndüğünüzde ev yaşayan bir yer olur, masraflar paylaşılır, yalnızlık azalır. Ama aynı evin içinde iki farklı alışkanlık yan yana geldiğinde anlaşmazlık çıkması da normaldir. Asıl belirleyici olan, sorunun çıkıp çıkmaması değil, ortaya çıktığında nasıl yönetildiğidir.

Çoğu zaman tartışmalar büyük meselelerden doğmaz. Konuşulmadan geçilen küçük detaylar birikir. Bir süre sonra da sorun, iki taraf birbirini yanlış anlamaya ve niyet okumaya başlamasıyla devam eder. Bu yazıdaki amaç, o noktaya gelmeden evin düzenini toparlamanızı sağlayacak pratik bir yol sunmak.

SORUNU NETLEŞTİR: NE OLDUĞUNU BİLMEZSEK ÇÖZEMEYİZ
Sorun yaşandığında ilk refleks, karşı tarafı bir etiketle tanımlamak olur. “Umursamaz”, “dağınık”, “sorumsuz” gibi benzetmeler. Bu kelimeler duyguyu boşaltır ama çözüm üretmez. Çünkü çözüm, davranışın kendisindedir.

Önce şunu netleştirin: Sizi rahatsız eden şey tam olarak ne?
“Bulaşıkların geceden kalması” mı, “misafirlerin haber vermeden gelmesi” mi, “ortak alanda yüksek ses” mi, “faturaların geç ödenmesi” mi?

Sorunu tek cümleye indirince, konuşma da tek bir yola girer. Üstelik bu durum, karşı tarafın savunmaya geçme ihtimalini de azaltır.

KONUŞMAYI DOĞRU YERDEN AÇ: ZAMANLAMA VE ÜSLUP HER ŞEYİ DEĞİŞTİRİR
Kapıdan girer girmez açılan tartışmalar genelde büyür. İki taraf yorgunsa, evde başka biri varsa, bir anlık sinirle söylenen cümleler daha sonra geri toplanamaz. Konuşma için kısa bir zaman seçin. Akşam yemeği sonrası ya da hafta sonu gibi, acele olmayan bir an iyi olur.

Üslupta ise en iyi çalışan şey “ben dili”dir.
“Sen hep böyle yapıyorsun” yerine, “Ben bu durumdan zorlanıyorum” demek, konuşmayı kişilik tartışmasından çıkarır.

Bir kural daha: Aynı konuşmada üç konuyu açmayın. Tek bir meseleye odaklanın. Çözüme yaklaştıkça diğer konular zaten daha sakin konuşulur.

TEMİZLİK VE ORTAK ALAN DÜZENİ: STANDARTLARI UYUMLAŞTIR
En sık gerilim çıkaran yer mutfak, banyo ve salon gibi ortak alanlardır. Bunun nedeni çoğu zaman kötü niyet değildir. Birinin “olur böyle” dediği şeye diğerinin “ben böyle yaşayamıyorum” demesidir.

Burada çözüm, kim haklı yarışına girmek yerine ortak alan için minimum bir düzen tanımlamaktır. Mutfakta tezgahın gece boş kalması, banyonun kullanımdan sonra toparlanması, çöp dolduğunda çıkarılması gibi basit bir standart, evin kalitesini ciddi biçimde artırır.

Bu standardı belirledikten sonra küçük bir rutin de işe yarar. Örneğin; ortak alanı haftada bir gün birlikte toparlamak. Birlikte yapılan 20 dakikalık düzen, çoğu “sen yapmadın” tartışmasını daha başlamadan bitirir.

MİSAFİR VE GÜRÜLTÜ: SINIRLAR BELİRSİZSE HUZUR DA BELİRSİZ OLUR
Misafir konusu, ev arkadaşı ile yaşarken en hızlı gerilim çıkaran konulardan biridir. Bir taraf için normal olan ziyaret, diğerinin dinlenme alanına müdahale gibi hissedilebilir. Burada çözüm “misafir yasak” gibi sert bir çizgi değil. Daha çok, evin temposunu koruyacak bir çerçeve oluşturmaktır.

Önceden haber verme, geç saat sınırı, hafta içi ve hafta sonu ayrımı gibi basit kurallar rahatlatır. Gürültü konusunda da benzer detaylar önemlidir. Kimse evde tüm gün sessiz yaşamak zorunda değil. Ama belirli saatlerde hassasiyet göstermek, evdeki gerilimi görünür biçimde düşürür.

GİDER PAYLAŞIMI VE ÖDEME DÜZENİ: SİSTEM KURULMAZSA DUYGU SERTLEŞİR
Para konusu konuşulmadığında, zamanla bir saygı meselesine dönüşebilir. Bu yüzden en iyi yöntem, duyguyu devreye sokmadan bir sistem kurmaktır.

Kira günü sabit mi? Faturalar nasıl bölünecek? Ortak alışverişler nasıl paylaşılacak? Gecikme olursa nasıl haber verilecek? Bunların hepsi “ayıp olur mu” diye ertelendiğinde büyür. Halbuki küçük bir ödeme takvimi, herkesin zihnini rahatlatır.

Burada amaç, karşı tarafı sıkıştırmak değil, belirsizliği kaldırmaktır. Belirsizlik kalktığında evdeki hava yumuşar.

SORUN TEKRAR EDİYORSA: KURAL DEĞİL, UYGULAMA EKSİKTİR
Aynı konu dönüp dolaşıp tekrar ediyorsa iki ihtimal var. Ya ilk konuşmada netleşen şey uygulanmıyordur, ya da iki tarafın beklentisi temelden farklıdır.

Bu noktada kısa bir “paylaşımlı ev düzeni” tazelemesi yapmak işe yarar. Çok uzun bir metne gerek yok. Sadece şunlar netleşsin: Ortak alan standardı, misafir çerçevesi, ödeme düzeni, sessizlik hassasiyeti.

Eğer konuşma sürekli tartışmaya dönüyorsa, üçüncü bir göz de yardımcı olabilir. Ev sahibi, ortak bir tanıdık ya da iki tarafın da güvendiği biri, konuşmayı sakin tutabilir. Bu bir hakem aramak değil, iletişimi rayına sokmaktır.

SAYGI VE GÜVEN BOZULUYORSA: AYRILMAK DA BİR ÇÖZÜMDÜR
Her anlaşmazlık çözülür diye bir kural yok. Özellikle hakaret, baskı, korku hissi, özel alana müdahale gibi durumlar varsa, mesele artık uyum meselesi değildir.

Bu durumda öncelik güvenliktir. Mesafe koymak, iletişimi sınırlamak, ev sahibiyle konuşmak ve gerekiyorsa taşınma planı yapmak gerekir. Taşınma ihtimali doğduğunda işi duyguyla değil planla yürütmek önemlidir. Çıkış tarihi, depozito, eşyaların durumu gibi başlıklar netleştiğinde süreç daha az yıpratır.

Ev arkadaşlığı doğru kurulduğunda hayatı kolaylaştırır. Sorun çıktığında amaç, kimin haklı olduğunu kanıtlamak değil, evin düzenini yeniden kurmaktır. Bazen iki küçük anlaşma evi toparlar. Bazen de ayrılmak en sağlıklı seçenektir. Hangisi olursa olsun, adım adım ilerlediğinizde kontrol sizde kalır.

Paylaşımlı ev düzenini daha kontrollü kurmak ve ev arkadaşı arayışını hızlandırmak isterseniz, Ortakevim.com üzerinden ilanları inceleyebilir veya kendi ilanınızı oluşturabilirsiniz.